Μια περιοχή που καταλαμβάνει τον ανατολικό ορεινό όγκο τον νομού, διάσπαρτη από χωριά και οικισμούς, όπου η ζωή και η δραστηριότητα δε διακόπηκε παρά την μετανάστευση η οποία έπληξε τα περισσότερα ορεινά χωριά της χώρας.Το παρελθόν είναι ζωντανό από την αρχιτεκτονική και την πολεοδομία των οικισμών έως τις καλλιέργειες στις "πεζούλες" των βουνών.Εδώ ακόμη παράγεται και επεξεργάζεται με τις παραδοσιακές μεθόδους ο καλύτερος καπνός στον κόσμο, ο περίφημος "Μπασμάς".Οι δασωμένες κορυφές και χαράδρες εναλλάσσονται με τις μικρές καλλιεργημένες εκτάσεις στις όχθες των ποταμών και τις μαλακές πλαγιές, δημιουργώντας ένα τοπίο ήρεμης ομορφιάς.Οι μουσουλμάνοι κάτοικοι αποτελούν Ζωντανή απόδειξη της πολυπολιτισμικότητας των Βαλκανίων. Στην αρχιτεκτονική κληρονομιά, τις παραδοσιακές φορεσιές, στο χαρακτήρα και στην ιδιαίτερη διάλεκτο του μοναδικού αυτού ορεινού πληθυσμού συνυπάρχουν αρμονικά στοιχεία Σλαβικά και Ελληνικά, Μουσουλμανικά και Χριστιανικά.Ακολουθώντας το δρόμο από Ξάνθη προς Εχίνο μπορεί κανείς να επισκεφθεί μια σειρά από οικισμούς μέσα από ένα πυκνό δίκτυο ορεινών δρόμων, άλλοτε χωμάτινων και άλλοτε ασφαλτοστρωμένων. Ο κύριος οδικός άξονας οδηγεί στη Σμίνθη(14 χιλιόμετρα από την Ξάνθη). Εκεί μπορεί κανείς να δοκιμάσει ψητά από βουνίσια ζώα και μετά να συνεχίσει για τη Γλαυκή ή την Πάχνη (15 χιλιόμετρα) τοποθεσίες εκπληκτικής ομορφιάς.Εννιά χιλιόμετρα από τη Σμίνθη βρίσκεται το Ωραίο, στο οποίο φθάνει κανείς ακολουθώντας μια ασφαλτοστρωμένη διαδρομή μέσα από ρεματιές και διάσελα. Λίγο έξω από το χωριό, στις πηγές ενός παραπόταμου του Κόσυνθου, κάτω από τα πλατάνια, σερβίρεται πέστροφα φορεμένη εκείνη τη στιγμή από τις λεκάνες ενός σύγχρονου ιχθυοτροφείου.Μετά τον Εχίνο, κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία, στο χωριό Θέρμες με τα ιαματικά λουτρά, όπου μπορεί κανείς να μείνει σε ενοικιαζόμενα δωμάτια και να δοκιμάσει τις τοπικές γεύσεις. Στα καφενεία όλων των χωριών ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει τον καλοκαβουρντισμένο καφέ ή το τσάι με παρέα τις φιλικές κουβέντες και τις σοφές συμβουλές των γερόντων.Όλη η περιοχή είναι ένας χώρος όπου έχει κανείς την αίσθηση ότι βρίσκεται σε μιαν άλλη εποχή, όπου οι ρυθμοί της ζωής ήταν πολύ πιο ήπιοι και η αντίληψη των πραγμάτων πολύ πιο ξεκάθαρη.
